Strona Główna > Instytut > Zakłady i pracownie > Zakłady

Zakłady

Zakład Antropologii Społecznej

Kontakt

Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
00-927 Warszawa,
ul. Karowa 18, p. 301,
tel. 22-55-20-711

Zespół

Kierownik
Pracownicy
Współpracownicy
Doktoranci
Badania

Zakład Historii Myśli Społecznej

O nas

Katedra Historii Myśli Społecznej powstała w 1957 roku z utworzonej w
1950 roku Katedry Historii Socjologii i Myśli Społecznej, przemianowanej w 1952 roku na Katedrę Historii Filozofii i Myśli Społecznej (którymi kierowała Nina Assorodobraj-Kula), jako część nowo powstałej sekcji socjologicznej Wydziału Filozofii UW. Po kilkuletniej nieobecności na wyższych uczelniach, kiedy to uznawano ją za „naukę burżuazyjną”, socjologia powracała na Uniwersytet Warszawski. Na czele Katedry stanęła Nina Assorodobraj-Kula, a wśród pracowników znaleźli się między innymi Andrzej Walicki oraz Jerzy i Barbara Szaccy. Do najważniejszych osiągnięć naukowych tamtego okresu należą przeprowadzone pod kierownictwem Barbary Szackiej empiryczne badania nad pamięcią zbiorową. Badania te miały charakter ankietowy i były kilkakrotnie powtarzane (m.in. 1965, 1988, 2003).

W 1968 roku w ramach reorganizacji struktury wewnętrznej Uniwersytetu Warszawskiego powołano do życia Instytut Socjologii. Katedra, przemianowana na Zakład Historii Myśli Społecznej, stała się częścią nowej jednostki. Kierownikiem Zakładu został Jerzy Szacki. W ramach swojej pracy naukowej Jerzy Szacki zajmował się między innymi problematyką narodu i nacjonalizmu, tradycji oraz historii i aktualności myśli liberalnej. Jego publikacje przybliżały także polskim czytelnikom najważniejsze postacie i kierunki myśli w naukach społecznych. W 2003 roku za książkę Historia Myśli Socjologicznej (wydanej po raz pierwszy w 1981 roku i wielokrotnie wznawianej) otrzymał Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (nazywaną „polskim Noblem”) w kategorii nauk humanistycznych i społecznych.

Po odejściu Jerzego Szackiego na emeryturę w 1999 roku, kierownikiem Zakładu został Mirosław Chałubiński, po nim zaś – pełniący tę funkcję do dziś – Paweł Śpiewak.

Kontakt

Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
00-927 Warszawa, ul. Karowa 18, p. 302
tel. 22-55-20-712

Zespół

Kierownik
Pracownicy:
Doktoranci:
Badania

Kierunki prac badawczych w Zakładzie są dość zróżnicowane. Do podstawowych należy zaliczyć: wybrane zagadnienia powszechnej historii myśli społecznej i politycznej (a nie wyłącznie socjologicznej), zwłaszcza najnowszej; badania nad świadomością historyczną i rolą myślenia historycznego w kulturze; zagadnienia meta-socjologii; studia z zakresu antropologii społecznej i kulturowej, a nawet zagadnienia związane z badaniem opinii publicznej.
Wśród prac prowadzonych w Zakładzie przeważają studia teoretyczne i historyczne, ale nie brak również studiów o charakterze empirycznym (na przykład, badania poświęcone problematyce swojskości i obcości we współczesnej Polsce). Najnowsze publikacje pracowników Zakładu to między innymi: Obietnice demokracji (2004) i Pamięć po komunizmie (2005) Pawła Śpiewaka, Polityka dla dorosłych (2007) i Obcy z wyboru (2008) Andrzeja Waśkiewicza oraz wybór tekstów źródłowych Klasyczne teorie socjologiczne (2008).

Zakład Metodologii Badań Socjologicznych

metodologia

O nas

Zakład Metodologii Badań Socjologicznych wywodzi się z Katedry Socjologii utworzonej w 1947 r., zlikwidowanej w 1951 r. i restytuowanej w 1957 r. przez Stanisława Ossowskiego (1897-1963). Katedra była jednym z najbardziej twórczych zespołów naukowych w Polsce. Książka Ossowskiego O osobliwościach nauk społecznych, 1962) i badania Stefana Nowaka nad światopoglądem społecznym studentów Warszawy 1958 (Studenci Warszawy, 1991) są jej trwałym wkładem do socjologii polskiej.

Po śmierci Ossowskiego władze polityczne zredukowały (1964) Katedrę Socjologii do Katedry Metod Badawczych w Socjologii, kierownikiem został Klemens Szaniawski; w jej obrębie utworzono zakłady badawcze – Metodologii Nauk Społecznych (kier. Nowak) oraz Metod Matematycznych w Socjologii (kier. Szaniawski). Po tworzeniu Instytutu Socjologii (1968) Katedrę przemianowano na Zakład. W 1972 r. Zakład zmienił nazwę na obecną, a Nowak został jego kierownikiem i był nim do końca życia (1989). Po nim, do 2009 r. kierownikiem był Antoni Sułek, a obecnie jest nim Krzysztof Koseła. Z Zakładu Metodologii wyodrębniły się: Zakład Statystyki, Demografii i Socjologii Matematycznej (1993, kier. Grzegorz Lisowski) i Zakład Psychologii Społecznej (1997, kier. Mirosława Marody), a w 2001 r. powstała Pracownia Teorii Zmiany Społecznej (kier. Ireneusz Krzemiński).

Profil i osobowość Zakładu Metodologii ukształtowali uczniowie Ossowskiego: Stefan i Irena Nowakowie, Zofia Józefowicz, Jakub Karpiński, Edmund Mokrzycki, Julia Sowa, Wiesław Wiśniewski.
Nowak wypracował podstawy „socjologii empirycznej” i wydał pierwsze nowoczesne podręczniki metodologii (Metody badań socjologicznych, 1965; Metodologia badań socjologicznych, 1970), a jego badania i seminaria stworzyły standard badań społecznych. Jego metodologia znalazła kontynuację w pracach Karpińskiego (Wprowadzenie do metodologii nauk społecznych [1976] 2006; Przyczynowość w badaniach socjologicznych, 1985) i Sułka (Sondaż polski, 2001; Ogród metodologii socjologicznej, 2002). Zwrot ku „socjologii humanistycznej” inicjowali w Zakładzie Mokrzycki (Założenia socjologii humanistycznej, 1970) i Krzemiński (Symboliczny interakcjonizm i socjologia, 1986). Szaniawski (Metody statystyczne w socjologii, red. 1968) i Lissowski (Prawa indywidualne a wybór społeczny, 1992) byli orędownikami i nauczycielami stosowania metod matematycznych w socjologii. W Zakładzie uprawiano także psychologię społeczną, obejmująca zarówno teorię osobowości, jak i analizę interakcji społecznych (J. Sowa, Kulturowe założenia pojęcia normalności w psychiatrii, 1984; M. Marody, Technologie intelektu, 1987; I. Krzemiński, Co się dzieje między ludźmi?, 1992).
Zakład przeprowadził wiele badań nad zmieniającym się społeczeństwem polskim: nad luką pokoleniową w l. 1970. (S. Nowak (red.), Ciągłość i zmiana tradycji kulturowej, 1989); nad tworzeniem się „Solidarności” (M. Marody i in., Polacy ‘80, 1981; I. Krzemiński i in., Polacy – jesień 80, 1983); nad przemianami społeczeństwa w okresie schyłku socjalizmu realnego (S. Nowak, red., Społeczeństwo polskie czasu kryzysu, 1984); nad budowaniem demokracji w wolnej Polsce – tworzeniem się partii politycznych i społeczeństwem obywatelskim, nad młodzieżą, religijnością, nowymi ruchami i tożsamościami społecznymi (M.Grabowska, T. Szawiel, Budowanie demokracji, 2001; K. Koseła, Polak i katolik: splątana tożsamość, 2003; M. Grabowska, Podział postkomunistyczny, 2004; K. Koseła i in, Rossijanie i poljaki na rubeže stoletij, 2006).

Zakład specjalizuje się w dydaktyce w zakresie metodologii – prowadzi podstawowe i zaawansowane zajęcia z tego zakresu. Pracownicy Zakładu prowadzą też wykłady i seminaria z dziedzin socjologii, którymi się zajmują.
Przed 1989 r. pracownicy Zakładu byli aktywni w ruchach na rzecz przemian demokratycznych, a dziś zabierają głos w toczących się w Polsce debatach publicznych.

Kontakt

Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
00-927 Warszawa, ul. Karowa 18, p. 103
tel.22-55-20-708, 22-55-20-707, 22-55-23-504

Zespół

Kierownik
Pracownicy
Doktoranci
Publikacje

Patrz: http://bibliografia.icm.edu.pl/g2/

Badania

Zakład Problemów Społecznych i Planowania Społecznego

Kontakt

Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
00-927 Warszawa, ul. Karowa 18, p. 207, 208 , 209
tel. 22-55-20-710

Zespół

Kierownik
Pracownicy
Doktoranci
Tematyka badawcza

Zakład Psychologii Społecznej

Kontakt

Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
00-927 Warszawa, ul. Karowa 18, p. 312
tel. 22-55-20-497; 22-55-20-718
strona zakładu: http://www.is.uw.edu.pl/zps

Zespół

Kierownik
Pracownicy
Doktoranci
Współpracownicy
Badania
Badania prowadzone aktualnie przez pracowników Zakładu

Zakład Socjologii Edukacji

Kontakt

Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
00-927 Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 3
tel. 22-55-20-230, 22-826-55-91

Zespół

Kierownik
Pracownicy
Współpracownicy
Doktoranci
Zainteresowania badawcze

Zainteresowania badawcze pracowników zakładu koncentrują się wokół problemów socjalizacji , funkcjonowania systemów edukacyjnych ( w tym funkcjonowania szkolnictwa wyższego) w perspektywie porównań międzynarodowych, a także roli kulturowych, społecznych, ekonomicznych i politycznych wymiarów różnic w sytuacji kobiet i mężczyzn:

Zainteresowania badawcze poszczególnych pracowników:
Prof. zw. dr hab. Renata Siemieńska-Żochowska
W 1980 r. wprowadziła do programu studiów na socjologii Uniwersytetu Warszawskiego zajęcia poświęcone ruchom feministycznym i kobiecym oraz badaniom nad problematyką gender. Autorka publikacji dotyczących kształtowania się systemów wartości, stosunków etnicznych, funkcjonowania władz lokalnych, socjologii polityki i kultury politycznej ujmowanych w perspektywie międzykulturowej, a także problemów socjalizacji i edukacji (ze szczególnym uwzględnieniem roli szkolnictwa wyższego) oraz płci i politycznych, ekonomicznych i kulturowych uwarunkowań sytuacji kobiet i mężczyzn (w systemie edukacji, polityce, na rynku pracy, godzenie obowiązków w sferze prywatnej i publicznej, w mediach)

Dr hab. Ewa Nasalska
- Współczesna teoretyczna socjologia niemiecka (socjologia wychowania, socjologia wiedzy)
a) Analizy teoretycznych koncepcji socjalizacji, wychowania oraz społecznych funkcji edukacji w perspektywie współczesnych socjologów niemieckich (zwłaszcza N. Luhmanna i J. Habermasa).
b) Badania teoretycznych koncepcji socjologii wiedzy we współczesnej socjologii niemieckiej, koncentrujące się wokół społecznych funkcji wiedzy oraz społecznego wywierania wpływu na wiedzę.
- Stosunki polsko-niemieckie w perspektywie socjologicznej
Badania nad treścią szkolnej socjalizacji politycznej w Polsce i w Niemczech na przykładzie materiałów edukacyjnych, w tym również materiałów upowszechnianych w internecie. Przedmiotem badań są zwłaszcza treści edukacji regionalnej oraz edukacji patriotycznej.

Dr hab. Marta Zahorska
Socjologia edukacji na poziomie makro: powstanie i rozwój systemów edukacyjnych, trendy w polityce edukacyjnej, społeczne konsekwencje przemian w systemach szkolnych, procesy wykluczania i marginalizacji w oświacie, edukacja obywatelska, edukacja a rynek pracy.
Socjologia edukacji na poziomie mikro: analiza życia szkolnego, relacje uczeń-nauczyciel, czy tworzenia kultur szkolnych.

Zakład Socjologii Kultury

O nas

Geneza Zakładu Socjologii Kultury, podobnie jak Instytutu Socjologii UW, sięga lat 30-tych XX wieku, a więc czasu, kiedy uprawianie i wykładanie socjologii przybierało w Uniwersytecie Warszawskim kształt instytucjonalny dzięki powoływanym katedrom socjologicznym. W 1930 r. utworzona została dla Stefana Czarnowskiego (1879-1937) Katedra Historii Kultury, przekształcona w 1934 r. w Katedrę Socjologii i Historii Kultury. Socjologię kultury Czarnowski uprawiał jednocześnie jako socjologię historyczną na gruncie teorii faktu społecznego Émile Durkheima, akcentując znaczenie świadomości społecznej, pamięci społecznej i symbolizmu. Prace Czarnowskiego, jak Kultura (1938) oraz Kult bohaterów i jego społeczne podłoże. Święty Patryk bohater narodowy Irlandii (1956) należą do klasyki polskiej i światowej socjologii kultury.

Z perspektywy kulturowej uprawiał socjologię Stanisław Ossowski (1897-1963). Po zlikwidowaniu przez władze komunistyczne Katedry Socjologii w 1950 r. Ossowski kierował Katedrą Historii Kultury w latach 1950-1953. W twórczości tego uczonego wyróżnia się oryginalne, kulturowe podejście do zagadnień psychologii społecznej, tożsamości, więzi społecznej, mitów społecznych i ideologii narodowych – Dzieła I-VI (1966-1970).

Katedra Socjologii Kultury została utworzona w 1966 r. dla Józefa Chałasińskiego (1904-1979) – ucznia Floriana Znanieckiego. Wraz z powołaniem Instytutu Socjologii przekształcona została w 1968 r. w Zakład Socjologii Kultury. W bogatym dorobku Józefa Chałasińskiego na plan pierwszy wysuwa się problematyka kultur narodowych, zagadnienia kultury i osobowości, kultury edukacyjnej, co odzwierciedla dzieło Kultura amerykańska (1962). Z inicjatywy Chałasińskiego powstało czasopismo „Kultura i Społeczeństwo” (1957).
Po przejściu Józefa Chałasińskiego na emeryturę (1974) kierowanie Zakładem Socjologii Kultury objęła w 1977 r. Antonina Kłoskowska (1919-2001), która przybyła do Uniwersytetu Warszawskiego po wielu latach działalności w łódzkim ośrodku socjologicznym. Była autorką Kultury masowej (1964) i Społecznych ram kultury (1971), które wywarły wpływ na sposób badania kultury w Polsce. Socjologia kultury (1981) przedstawia podstawy teoretyczne uprawiania socjologii kultury, wyznacza obszar badań autotelicznej kultury symbolicznej. Zagadnienia kultury narodowej Antonina Kłoskowska podjęła w dziele Kultury narodowe u korzeni (1996).

Po odejściu Antoniny Kłoskowskiej na emeryturę Zakładem kierował Andrzej Tyszka, następnie Leszek Korporowicz, Izabela Bukraba-Rylska. Od 1 października 2008 r. Zakładem kieruje Elżbieta Hałas.
Twórczość pracowników Zakładu Socjologii Kultury podejmujących zagadnienia współczesnych przemian kulturowych nawiązuje jednocześnie do najważniejszych tematów zapoczątkowanych przez uczonych, którzy rozwinęli w Polsce badania nad rzeczywistością kulturową na światowym poziomie.

Kontakt

Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
00-927 Warszawa, ul. Karowa 18, p. 204
tel. 22-55-20-720

Zespół

Kierownik
Pracownicy
Doktoranci
Badania

Zainteresowania badawcze pracowników Zakładu obejmują zagadnienia zmian kulturowych nowoczesności i ponowoczesności, pluralizm kulturowy i wielokulturowość, tożsamość kulturową – indywidualną i zbiorową, problematykę kultur narodowych, kulturowe wymiary transformacji i integracji europejskiej oraz zagadnienia kultury globalnej.

Ważne miejsce zajmuje problematyka kulturowej psychologii społecznej, osoby i kultury, kulturowych źródeł podmiotowości oraz kultura indywidualizmu.

Badania prowadzone są zarówno z perspektywy socjologii kultury (społeczne uwarunkowania zjawisk kulturowych w węższym znaczeniu), jak i współczesnej socjologii kulturowej (kulturowy wymiar procesów społecznych), w nawiązaniu do tradycji kulturalizmu, zapoczątkowanej przez Floriana Znanieckiego.

Analizowane są przemiany kultury wysokiej, kultury masowej i popularnej oraz kultura życia codziennego. Prowadzone są badania nad formami i funkcjami symbolizmu, polityką symboliczną i pamięcią społeczną oraz nad przemianami w sferze aksjonormatywnej, w tym graniczne problemy kultury (kultury religijne, kultury terapeutyczne, trauma kulturowa).

Analizowana jest rola czynników zmian kulturowych – ruchów społecznych, grup, organizacji, wspólnot i światów społecznych. Zmiany kulturowe ujmowane są w szerszym kontekście historii kultury i procesów cywilizacyjnych, kształtowanych przez interakcje symboliczne i komunikację społeczną, w tym komunikację międzykulturową. Podejmowane są klasyczne i nowe zagadnienia teorii kultury, w nawiązaniu do pragmatyzmu, fenomenologii, hermeneutyki, semiotyki a także neopsychoanalizy. Socjologia kulturowa i socjologia kultury, badające relacje pomiędzy kulturą i społeczeństwem uprawiane są w powiązaniu z filozofią kultury, antropologią kulturową – szerzej – kulturologią polską i światową.

Zakład Socjologii Ogólnej

Kontakt

Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
00-927 Warszawa, ul. Karowa 18, p. 212
tel. 22-55-20-885, 22-20-709
http://sites.google.com/site/zsocog/

Zespół

Kierownik
Pracownicy
Współpracownicy
Doktoranci
Tematyka badawcza

Pracownicy Zakładu są zaangażowani w rozmaite projekty badawcze. Najważniejsze z nich to:

Zakład Socjologii Polityki

Kontakt

Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
00-927 Warszawa, ul. Karowa 18, p.114
tel. 22 55-20-701

Zespół

Kierownik
Pracownicy
Doktoranci
Stała współpraca
Badania

Zakład prowadził w latach 2005 – 2006 projekt badawczy pod kierunkiem Jacka Raciborskiego: Elity rządowe III RP ze szczególnym uwzględnieniem wzorów rekrutacji, finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Projekt zakończony publikacją książki pod red. J. Raciborskiego, Elity rządowe III RP. Portret socjologiczny, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2007.

Od września 2008 roku Zakład realizuje kolejny duży projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego pt. ,,Obywatelstwo w perspektywie socjologicznej”. Kierownik projektu: prof. dr hab. Jacek Raciborski.

Pracownicy Zakładu uczestniczą ponadto indywidualnie w wielu ważnych projektach badawczych krajowych i międzynarodowych, w szczególności prof. Jerzy Bartkowski jest bardzo zaangażowany w cyklicznych badaniach European Values Study a dr Przemysław Sadura w tzw. grancie norweskim realizowanym w IS UW.

Zakład Socjologii Pracy i Organizacji

O nas

Kierownicy Zakładu

Zakład istnieje od roku 1968. Przez wiele lat firmował go profesor Władysław Markiewicz, praktycznie jako p.o. kierował nim przez wiele lat Witold Morawski, który został jego kierownikiem dopiero w roku 1980.
Zakład ewaluował z dużego zakładu kierowanego przez prof. Stefana Nowakowskiego, w którym Maria Hirszowicz, we współpracy z Witoldem Morawskim prowadzili badania nad samorządem przedsiębiorstw państwowych, publikując wyniki tych badań w książce: „Z badań nad społecznym uczestnictwem w organizacji przemysłowej”, M. Hirszowicz, W. Morawski. Ich współpraca dała początek Zakładowi.

W Zakładzie tym w latach 70–tych i 80–tych powstało wiele publikacji, znaczących dla rozwoju socjologii pracy, organizacji i socjologii ekonomicznej w Polsce i rozumienia procesu pre-transformacyjnego. Są to przede wszystkim książki: Organizacje. Socjologia struktur, procesów i ról (red W. Morawski), 1976; Nauka jako instytucja społeczna: warunki rozwoju kadry naukowej uczelni technicznych w Polsce , B. Cichomski, 1976; Kierowanie w społeczeństwie , (red W. Morawski), 1979; Demokracja i gospodarka, red W. Morawski, 1983; Poland’s self-limiting revolution, J. Staniszkis, 1984; Społeczeństwo i gospodarka. Wartości i interesy załóg przedsiębiorstw przemysłowych, red W. Morawski, 1986; Demokracja i gospodarka, red W. Morawski, 1983; Społeczeństwo i gospodarka. Wartości i interesy załóg przedsiębiorstw przemysłowych, red W. Morawski, 1986; Załamanie porządku etatystycznego (red. W. Morawski, W. Kozek), 1988; Ontologia socjalizmu, J. Staniszkis, 1988; Reformy gospodarcze a społeczeństwo, (red W. Kozek, W. Morawski), 1989; Portrety i autoportrety inteligencji polskiej, J. Babiuch-Luxmoore, 1989; 1989; Społeczeństwo wobec wyzwań gospodarki rynkowej (red W. Kozek, W. Morawski), 1991.

Po roku 1989 pracownicy Zakładu włączyli się w badania polskiej transformacji.
Do najważniejszych książek tego okresu dokumentujących kierunki zainteresowań należą: Zmierzch socjalizmu państwowego. Szkice z socjologii ekonomicznej, W.Morawski,1994, Stosunki przemysłowe w Polsce: studium czterech przypadków, M. Federowicz, W. Kozek, W. Morawski, 1995; Zbiorowe stosunki pracy w procesie integracji europejskiej, red W. Kozek, 1997; Zmiana instytucjonalna: społeczeństwo, gospodarka, polityka, W. Morawski, 1998; Post-communism: the emerging enigma, J. Staniszkis, 1999, B.Cichomski, W. Kozek, P. Morawski; Sprawiedliwość społeczna. Polska lat dziewięćdziesiątych, W. Morawski, 2001; Socjologia ekonomiczna, W. Morawski, 2001; Instytucjonalizacja stosunków pracy w Polsce, red W. Kozek, 2003; Władza globalizacji, J. Staniszkis (2003).

Pracownikami naukowymi Zakładu byli w przeszłości:

Kontakt

00-927 Warszawa, ul. Karowa 18,
p. 306 tel. 22-55-20-714

Kierownik
Pracownicy
Doktoranci
Współpracownicy
Zespół Zbiorowych Stosunków Pracy i Zasobów Ludzkich

Zakład Socjologii Wsi i Miasta

O nas

Zakład prowadzi badania nad szh4eroko rozumianą problematyką socjologii miasta ze szczególnym uwzględnieniem obrazu miast w rozwiniętych społeczeństwach postindustrialnych

Kontakt

Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego,
00-927 Warszawa,
ul. Karowa 18, p. 211,
tel. 22-55-20-702

Zespół

Kierownik
Pracownicy
Doktoranci
Badania

Kulturowa i społeczna problematyka współczesnej wsi polskiej, socjologia miasta, uczestnictwo w kulturze, style życia, nierówności

Zakład Statystyki, Demografii i Socjologii Matematycznej

Kontakt

ul. Karowa 18; p. 22;
tel. (22)55 20 273 , w sieci UW: 20 273
http://stat.is.uw.edu.pl/

Zespół

Kierownik
Pracownicy
Stała współpraca:
Doktoranci
Współpraca:
Tematyka badawcza